Dział spadku – jak wygląda w praktyce?

Dział spadku to ostatni krok w procedurze spadkowej, który pozwala na swobodne dysponowanie składnikami majątku odziedziczonymi przez spadkobierców. Co to oznacza w praktyce? Dla przykładu, jeśli samotny ojciec pozostawił dwójce swoich dzieci grunt, wówczas dziedziczą go oni w równych częściach. Niestety, do swobodnego dysponowania połową gruntu niezbędne będzie przeprowadzenie działu spadku, skutkujące ustaniem wspólności majątku spadkowego.

Dział umowny spadku może odbyć się na zasadzie umowy ustnej (jeśli na przykład chodzi o podział kosztowności) lub notarialnej (jeżeli w grę wchodzi podział własności nieruchomości). W przypadku gdy spadkobiercy nie mogą się zgodzić, co do działu spadku, sprawa kierowana jest do sądu i następuje tak zwany dział sądowy. Po odbyciu całej procedury jeden ze spadkobierców może fizycznie sprzedać swoją część spadku (a nie, jak przed działem – jedynie udziały w nieruchomości). Więcej informacji o dziale spadku znajduje się w zakładce Podział majątku spadkowego. Zachęcamy do jej lektury zwłaszcza te osoby, które nie wiedzą, jak wygląda podział długów spadkowych lub szukają wiadomości o tym, jak fizycznie można podzielić spadek.

Zniesienie współwłasności

Zniesienie współwłasności dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których kilka osób posiada nieruchomość – dom, mieszkanie lub grunt. Co ważne, w świetle współwłasności każda osoba ma równe prawa do danej nieruchomości – nie może więc dysponować nią wedle własnego uznania, a jedynie w porozumieniu z innymi współwłaścicielami. Zniesienie współwłasności może z kolei nastąpić na drodze umowy między współwłaścicielami lub – w przypadku braku porozumienia – na drodze sądowej.

Umowa zniesienia współwłasności nieruchomości

Umowa zniesienia współwłasności nieruchomości, zgodnie z polskim prawem, musi nastąpić w obecności notariusza, który w akcie notarialnym zawrze wszelkie ustalenia poczynione przez współwłaścicieli. Umowa zniesienia współwłasności może zostać zrealizowana na kilka sposobów. Jednym z najpopularniejszych jest „spłata” pozostałych członków umowy przez osobę, która przejmuje prawa do danej nieruchomości. Niektórzy decydują się również na uprzednią sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanych pieniędzy w równych częściach pomiędzy siebie.

Sądowe zniesienie współwłasności nieruchomości – dokumenty

Tak, jak zostało to wcześniej wspomniane, sądowe zniesienie współwłasności najczęściej odbywa się wtedy, gdy strony nie mogą dojść do porozumienia w kwestii podziału praw do nieruchomości. Wówczas należy złożyć do sądu wniosek o zniesienie współwłasności (nie jest to pozew, ponieważ sprawy tego rodzaju nie odbywają się w trybie procesowym). W takiej sytuacji sąd może zasądzić pozostawienie własności przy jednym z wnioskodawców i przy jednoczesnej spłacie pozostałych uczestników postępowania lub podział fizyczny nieruchomości. Warto dodać, że z wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości może wystąpić do sądu każdy współwłaściciel – bez ograniczeń. Więcej praktycznych wskazówek, co do sądowego zniesienia współwłasności, znajduje się w artykule Zniesienie współwłasności nieruchomości – postępowanie.

Dział spadku a zniesienie współwłasności – różnice

Do sądu można również złożyć wniosek o dział spadku ze zniesieniem współwłasności. Podstawową różnicę między takim postępowaniem a zwykłym działem spadku stanowi fakt, że stosuje się je w innych sytuacjach. Zwykły dział spadku następuje wówczas, gdy majątek po spadkodawcy dzielony jest wyłącznie pomiędzy spadkobierców (tak, jak w przywołanym już wcześniej przykładzie, w którym samotny ojciec pozostawił ziemię swoim dzieciom). Jeśli jednak do masy spadkowej weszła – przykładowo – nieruchomość, której współwłaścicielem jest jeszcze inna osoba, wówczas należy przeprowadzić dział spadku ze zniesieniem współwłasności po to, by spadkobiercy mogli swobodnie dysponować swoim majątkiem – także w kwestii sprzedaży czy wynajmu.

***

Jeśli stoisz przed koniecznością podziału spadku ze zniesieniem współwłasności i chcesz skorzystać z pomocy doświadczonych w prawie spadkowym adwokatów, skontaktuj się z nami – pomożemy ci na każdym etapie prowadzenia tej sprawy – od napisania wniosku sądowego, aż po dokończenie formalności związanych z samym przeniesieniem własności.

Artykuł Dział spadku a zniesienie współwłasności – czym się od siebie różnią? pochodzi z serwisu Acta Vera.

Podział majątku w konkubinacie – czy wygląda tak, jak w małżeństwie?

W Polsce małżeństwa instytucjonalne (a więc małżeństwa zawarte w Urzędzie Stanu Cywilnego) są objęte szczególną ochroną prawną. Do ich regulacji stosuje się dedykowane przepisy prawa rodzinnego (zawarte w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym) – także w sytuacji rozwodu oraz podziału majątku. Wówczas podział ten może nastąpić przed sądem (jeśli małżonkowie posiadali wspólnotę majątkową) lub w ramach umowy notarialnej – jeżeli małżonkowie są zgodni co do podziału i wcześniej podpisali intercyzę (a tym samym trwali w rozdzielności majątkowej). Niestety, związki nieformalne nie podlegają takim regulacjom – i o ile trwają w zgodzie, nie ma w takich okolicznościach wielu problemów. Rozpoczynają się one w momencie rozstania i konieczności podziału majątku zgromadzonego w trakcie trwania związku. Takim parom nie przysługuje bowiem prawo podziału majątku dorobkowego, stosowane przy podziale majątku w trakcie rozwodu.

Wielu osobom związki nieformalne kojarzą się z krótkotrwałymi relacjami, jednak – wbrew pozorom – takie pary są w stanie przez wiele lat zgromadzić pokaźny majątek, w skład którego wchodzą (przykładowo) pojazdy, grunty czy inne nieruchomości (także te nabyte na kredyt). Na jakiej podstawie można więc dokonać podziału majątku bez ślubu?

Konkubinat a podział majątku po rozstaniu – jak to wygląda w praktyce?

Podział majątku w konkubinacie – jeśli para zdecyduje się na rozstanie – może oczywiście odbyć się polubownie. Chodzi tu przede wszystkim o „pokojowe” podzielenie się zgromadzonymi podczas trwania związku rzeczami: sprzętem RTV i AGD, meblami i innymi elementami wspólnego „majątku”. Co jednak z cenniejszymi jego składnikami, takimi jak mieszkanie czy dom? W takiej sytuacji sprawę należy rozstrzygnąć u notariusza, spisując umowę o zniesienie współwłasności. Warto dodać, że rozwiązaniem może być również uprzednia sprzedaż nieruchomości oraz podział zysku finansowego między obie strony. O tym, jak podzielić nieruchomość zakupioną dzięki kredytowaniu, można przeczytać w artykule napisanym przez naszych ekspertów Podział majątku a kredyt – jak go przeprowadzić?

Podział majątku po rozpadzie związku nieformalnego w sądzie

Przy braku porozumienia między partnerami, co do podziału majątku, po zakończeniu związku nieformalnego, jedynym wyjściem będzie rozpoczęcie postępowania nieprocesowego w sądzie. Można to zrobić na podstawie dwóch rodzajów przepisów:

• pierwszy stosuje się w sytuacji, w której jedna strona związku dokonywała wyłącznych nakładów na dobra wchodzące w skład majątku „wspólnego”, czyli – mówiąc wprost – płaciła za wszystkie rzeczy i sprzęty znajdujące się w otoczeniu związku. Wówczas, składając wniosek do sądu, można posłużyć się przepisami o bezpodstawnym wzbogaceniu i na tej podstawie żądać zwrotu rzeczy lub równowartości pieniężnej od osoby, która za te dobra nie płaciła;

• drugi rodzaj przepisów stosuje się w sytuacji, w której obie strony miały równy wkład w zakup poszczególnych dóbr (a mówiąc wprost „składały się” na zakup mieszkania, samochodu czy mebli). Chodzi tu o wspomniane już wcześniej prawo dotyczące zniesienia współwłasności. Aby uzyskać zniesienie i podział własności konkretnych rzeczy czy nieruchomości przed sądem, należy złożyć stosowny wniosek, w którym wyszczególniony będzie żądany podział. Podczas rozprawy sąd zbada, czy roszczenia jednej ze stron zgadzają się ze stanem faktycznym (na podstawie relacji świadków, zgromadzonych przez strony dokumentów zakupu oraz innych dowodów) i zadecyduje o zniesieniu współwłasności.

***

W przypadku wątpliwości dotyczących podziału majątku po zakończeniu związku nieformalnego bądź chęci uzyskania pomocy w odzyskaniu części pieniędzy po zakończeniu konkubinatu, zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami – prawnikami specjalizującymi się w tego rodzaju sprawach.

Artykuł Podział majątku w związku partnerskim – postępowanie pochodzi z serwisu Acta Vera.