Art. 109 KRO (Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego)

Na podstawie artykułu 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd opiekuńczy może podjąć działania profilaktyczne w obliczu zagrożenia dobra dziecka, w celu zapobiegnięcia negatywnym skutkom sprawowania niewłaściwej lub nieudolnej opieki nad małoletnim. Działania profilaktyczne obejmują w praktyce przywołaną już powyżej ingerencję sądu opiekuńczego we władzę rodzicielską na wiele różnych sposobów.

Ingerencja sądu w wykonywanie władzy rodzicielskiej – kiedy ma zastosowanie

Tak, jak zostało to wspomniane powyżej, sąd ma prawo do ingerencji w wykonywanie władzy rodzicielskiej w okolicznościach wskazujących na niewłaściwe lub nieudolne wykonywanie tej władzy. Należy pamiętać również o tym, że podjęcie działań przez sąd może nastąpić nie tylko po stwierdzeniu faktu nieprawidłowego sprawowania władzy rodzicielskiej, ale również w przypadku podejrzenia, czyli odkrycia lub uzyskania przesłanek wskazujących na niewłaściwe sprawowanie władzy rodzicielskiej. Wiedzę o tych przesłankach sąd może pozyskać samodzielnie – na przykład w wyniku wywiadu kuratora lub innych pracowników publicznych czy od osób trzecich, będących świadkami niewłaściwej opieki nad dzieckiem. Ten artykuł może być dla Ciebie interesujący: Kurator sądowy przed rozwodem – kiedy przyjdzie, o co zapyta

Kiedy ingerencja sądu we władzę rodzicielską może stać się faktem? Przykładowe sytuacje obejmują oczywiście różne formy przemocy – od fizycznej, poprzez psychiczną czy seksualną, aż po przemoc ekonomiczną. W praktyce oznacza to, że ingerencja sądu opiekuńczego może nastąpić w wyniku podejrzenia bicia małoletniego, wykorzystywania seksualnego, zastraszania, przetrzymywania wbrew jego woli, warunkowania spełniania podstawowych potrzeb dziecka, szantażu i wielu innych sytuacji. Warto tutaj dodać, że ingerencja sądu jest możliwa niezależnie od tego, czy działanie rodziców jest intencjonalne – nawet, jeśli opiekun stosował przemoc „w dobrej wierze” lub jeden rodzic nie wiedział o przemocy drugiego – sąd nadal może podjąć stosowne działania. To samo dotyczy okoliczności, w których zagrożenie dobra dziecka występuje w pełni nieumyślnie – bez złych zamiarów (przykładowo – narażanie małoletniego na negatywne skutki opuszczania zajęć szkolnych, nakazywane przez rodzica w celu opieki nad rodzeństwem i tym podobne sytuacje).

Nadzór kuratora rodzinnego i inne formy ingerencji we władzę rodzicielską

Ingerencja sądu opiekuńczego we władzę rodzicielską może przyjmować różne formy – zależy to oczywiście od tego, jaki rodzaj nadużyć pojawiał się w rodzinie, czy był on ciągły, czy może okazjonalny, jakie było jego natężenie. Wśród form ingerencji (określanych zapisami artykułu 109 KRO) można wyróżnić:

• określenie czynności podejmowanych wobec małoletniego dziecka, których opiekun nie może wykonywać bez zgody sądu;
• zobowiązanie rodziców dziecka do wykonywania określonych czynności podlegających kontroli, a w tym: do realizowania różnych form pracy z rodziną – między innymi do pracy z asystentem rodziny, do skierowania dziecka do ośrodka wsparcia dziennego, a rodziców do placówki zajmującej się terapią rodzinną lub innego miejsca, świadczącego pomoc rodzinom (dodatkowo sąd wyznacza sposób i warunki kontroli spełniania tych zobowiązań);
• poddanie sposobu wykonywania i realizowania władzy rodzicielskiej kontroli sprawowanej przez kuratora sądowego;
• skierowanie małoletniego do instytucji realizującej przygotowanie zawodowe lub do innej placówki sprawującej dzienną (lub inną) pieczę nad małoletnimi;
• powierzenie kontroli nad majątkiem małoletniego wyznaczonemu do tego zadania kuratorowi;
• zarządzenie przeniesienia małoletniego dziecka do rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka, do placówki instytucjonalnej pieczy zastępczej, do zakładu opiekuńczo-leczniczego (jeśli istnieje taka konieczność) lub do zakładu rehabilitacji leczniczej; sąd w takim przypadku o swojej decyzji musi powiadomić również konkretną placówkę, której powierza pieczę nad małoletnim dzieckiem.

***

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących różnych form ingerencji sądu opiekuńczego we władzę rodzicielską, zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami – na przykład poprzez formularz znajdujący się na stronie w zakładce Porady prawne.

Artykuł Ingerencja sądu we władzę rodzicielską – jakie może mieć formy pochodzi z serwisu Acta Vera.

Czym są alimenty natychmiastowe?

Alimenty natychmiastowe są świadczeniem mającym na celu przyspieszenie uzyskania środków finansowych przeznaczonych na wychowanie dziecka. Ich głównym założeniem jest to, że wniosek ma być rozpatrzony w terminie 14 dni (chyba że wymaga korekty – wówczas termin ten rozpoczyna bieg od daty złożenia poprawek). Obecnie sam termin wydania postanowienia o przyznaniu świadczenia, a dodatkowo jego realizacja przez osobę zobowiązaną do wypłacania alimentów, mogą być przyczyną dużych trudności. Co prawda istnieją instrumenty prawne mogące pomóc komuś znajdującemu się w trudnej sytuacji finansowej, jednak kwestia alimentów natychmiastowych wydaje się być dobrym narzędziem do zapewnienia rodzinie środków do życia i wychowania dziecka. Dodatkowo sama procedura wnoszenia wniosku o alimenty natychmiastowe ma być szybsza i łatwiejsza, niż miało to miejsce do tej pory w przypadku „zwykłych” alimentów.

Alimenty natychmiastowe – wniosek o świadczenie. Czym będzie się różnił od standardowego?

Wniosek o alimenty natychmiastowe będzie możliwy do złożenia online – przez internet, na stronach właściwego ministerstwa (najprawdopodobniej będzie to ministerstwo odpowiadające za projekt, a więc Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej). Oprócz tego pismo ma być skonstruowane w taki sposób, by osoba je składająca nie musiała korzystać ze wsparcia prawników czy urzędników – w domyśle ma więc zrobić to samodzielnie.

Zmieni się również objętość wniosku – do tej pory musiały być do niego dołączone różne dokumenty (także te poświadczające potrzeby finansowe rodziny, jak choćby paski wypłat, umowy o pracę i inne). W ramach wniosku o alimenty natychmiastowe najprawdopodobniej będzie konieczne dołączenie jedynie aktu urodzenia dziecka, a także podstawowych informacji o wnioskodawcy (lub o jego przedstawicielu ustawowym).

Przeczytaj też: Alimenty wstecz – jak odzyskać zaległe alimenty

Alimenty natychmiastowe – kwota. Ile wynosi wysokość świadczenia?

Do tej pory wysokość alimentów była wyznaczana indywidualnie dla każdego rozpatrywanego przypadku. Musiała ona zapewniać dziecku podobny status materialny, jak w sytuacji, gdy jego rodzice byli razem – w praktyce oznaczało to, że możliwości finansowe rodziny nie mogły pogorszyć się po rozwodzie rodziców. Dodatkowo sąd brał pod uwagę potencjał zarobkowy ojca i matki oraz majątek zgromadzony przez nich do tej pory.

Alimenty natychmiastowe będą jednak obliczane inaczej – według konkretnych kryteriów. W praktyce ich wysokość ma być stała, przy czym jednocześnie będzie zmniejszać się na każde dziecko – tym bardziej, im więcej dzieci jest w rodzinie:

• dla pierwszego dziecka ich wysokość ma wynosić 21% wysokości pensji minimalnej;
• dla dwójki dzieci (czyli dla każdego z nich osobno) – po 19% pensji minimalnej;
• dla trójki dzieci – 17% pensji minimalnej;
• dla czwórki – 15%, a dla piątki lub większej liczby dzieci – 13% pensji minimalnej.

Co prawda, wartość pensji minimalnej systematycznie wzrasta (a wysokość alimentów natychmiastowych ma być waloryzowana zgodnie z jej wzrostem), jednak specjaliści zwracają uwagę na konieczność uwzględnienia w jej wyliczaniu zarówno podnoszących się kosztów życia (a tym samym również utrzymania dziecka), jak i rosnącej inflacji – na razie twórcy projektu nie odnieśli się jednak do tych aspektów.

Może Cię zainteresować: Niealimentacja – uporczywe uchylanie się od alimentów – co zrobić

Alimenty natychmiastowe – od kiedy zmiana wchodzi w życie?

Niestety, na moment redagowania tego artykułu (to jest lipiec 2022 roku) nie wiadomo jeszcze, kiedy nowe przepisy o alimentach natychmiastowych wejdą w życie. Na początku 2022 roku mówiło się o procedowaniu tej ustawy w trzecim lub czwartym kwartale roku, jednak obecnie nie jest to informacja pewna. Warto mimo wszystko zapoznać się z tym projektem, ponieważ w momencie wprowadzenia może on zainteresować wiele osób stojących przed decyzją o złożeniu wniosku o alimenty – na starych zasadach lub wniosku o alimenty natychmiastowe.

***

Jeśli obecnie zastanawiasz się nad złożeniem takiego wniosku lub masz problem z uzyskaniem zasądzonych alimentów i potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się z naszymi specjalistami poprzez formularz dostępny w zakładce Porady prawne.

Artykuł Komu i kiedy przysługują alimenty natychmiastowe? pochodzi z serwisu Acta Vera.

Uchylanie się od alimentów – zapisy kodeksu karnego

Obowiązek wypłacania alimentów – jako jednej z form zaspokajania potrzeb rodziny – ustanawiają zapisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które mają zastosowanie między innymi w trakcie opracowywania ustaleń rozwodowych w przypadku małżeństw posiadających dzieci. Oprócz tych przepisów, w prawie funkcjonuje również penalizacja (a więc karanie) uchylania się od alimentów. Zapisów dotyczących tej kwestii należy już poszukiwać w kodeksie karnym.

I tak paragraf 1 artykułu 209 mówi o tym, że osoba uchylająca się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. W praktyce, aby można było skorzystać z tego przepisu, małżonek lub małżonka muszą wytworzyć zaległość alimentacyjną równą lub wyższą kwocie co najmniej trzech świadczeń okresowych lub muszą spóźnić się z zapłatą świadczenia innego niż okresowe o co najmniej 3 miesiące.

Więcej informacji o samym procesie uzyskiwania alimentów znajduje się w tekście Alimenty – na rodzica, na małżonka, na rodzeństwo, do którego lektury serdecznie zachęcamy.

Kara za uchylanie się od płacenia alimentów

Jak zostało to wspomniane, karą za uchylanie się od płacenia alimentów może być grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności na okres jednego roku. Warto również wiedzieć, że jeśli osoba niepłacąca alimentów swoim postępowaniem naraża drugą stronę na to, że nie może ona zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych – zarówno swoich, jak i dziecka – wówczas naraża się na surowsze kary, tj. konieczność uiszczenia grzywny, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do dwóch lat.

Uchylanie się od płacenia alimentów – kiedy jest usprawiedliwione?

Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego nie zawsze będzie zakwalifikowane jako przestępstwo – w niektórych sytuacjach osoba, która nie wypłaca świadczenia, nie zostanie pociągnięta do odpowiedzialności. O jakie okoliczności chodzi?

• Jeśli osoba zobowiązania do wypłacania alimentów nie uiszcza ich w wyniku działania nieumyślnego – przykładowo, przez pobyt w szpitalu lub w placówce leczniczej, pobyt w więzieniu (przy czym w tym przypadku, aby nie musieć płacić alimentów, nie może mieć również źródła dochodu) czy popadnięcie w ubóstwo i fizyczną niemożność łożenia na dziecko lub innego członka rodziny.
• Jeśli osoba uchylająca się od alimentów uiści całą zaległą kwotę do 30 dni od przesłuchania jej w sprawie uporczywej niealimentacji, wówczas sąd może odstąpić od wymierzenia kary wobec oskarżonego lub oskarżonej.

Co zrobić, gdy były partner nie realizuje obowiązku alimentacyjnego?

W przypadku braku uiszczania comiesięcznej kwoty alimentów przez byłego męża, żonę czy rodzica dziecka, z którym druga osoba postanowiła się rozstać i przy jednoczesnym braku okoliczności „usprawiedliwiających”, można skorzystać z kilku możliwości wyegzekwowania zaległych płatności.

•  Zwrócenie się do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji

To właśnie w tym piśmie można wskazać, z jakich składników majątku dłużnika będzie możliwe przeprowadzenie egzekucji (jeśli jednak nie zostaną one wskazane, wówczas komornik samodzielnie ustali, czy egzekucji może dokonać – przykładowo – z oszczędności zgromadzonych przez osobę uchylającą się od obowiązku alimentacyjnego lub z jego nieruchomości).

•  Złożenie zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa uporczywej niealimentacji

W momencie, w którym dłużnicy otrzymują przeciwko sobie akt oskarżenia, w wielu przypadkach decydują się uiścić zaległe alimenty, by uniknąć kary oraz wyroku sądowego.

•  Złożenie pozwu o alimenty przeciwko dziadkom dziecka

Ta droga jest możliwa wówczas, gdy osoba mająca pierwotnie płacić świadczenie nie jest do tego zdolna (przykładowo, z uwagi na ciężką, przewlekłą chorobę, popadnięcie w ubóstwo) lub uchyla się od nałożonego na nią obowiązku i pozostaje „nieuchwytna” – wyjechała za granicę lub ukrywa się przed wierzycielami.

•  Zgłoszenie się o wsparcie z Funduszu Alimentacyjnego

Ta droga jest zazwyczaj ostatnim wyborem wierzycieli – z uwagi na niską kwotę comiesięcznego świadczenia, a także restrykcyjne kryteria dochodowe przyznania wsparcia z Funduszu Alimentacyjnego. Jeśli jednak poprzednie drogi zawiodły, wówczas można wykorzystać takie wyjście.

Jeszcze jedną opcją, która pozwoli wierzycielom odzyskać pieniądze, jest procedura „alimentów wstecz”, o której wyczerpująco pisaliśmy już w jednym z naszych poprzednich tekstów – Alimenty wstecz – jak odzyskać zaległe alimenty. W przypadku chęci uzyskania wsparcia w tej materii, zachęcamy do kontaktu z naszymi specjalistami poprzez zakładkę Porady prawne.

Artykuł Niealimentacja – uporczywe uchylanie się od alimentów – co zrobić? pochodzi z serwisu Acta Vera.

Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka ciąży na obojgu rodzicach – niezależnie od tego, czy nadal pozostają w związku małżeńskim, czy nigdy nie zdecydowali się na jego zawarcie. W praktyce oznacza to, że rodzice muszą sprawować pieczę nad dobrostanem dziecka zarówno w kwestii jego potrzeb materialnych, jak i potrzeb rozumianych w kontekście wychowania oraz rozwoju potomka.

Do realizacji potrzeb potomka niezbędne jest oczywiście wsparcie finansowe, które – co ważne – nie kończy się automatycznie po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Obowiązek alimentacyjny ciąży bowiem na rodzicach do momentu, w którym dziecko będzie w stanie samodzielnie się utrzymać (co może nastąpić po 18 roku życia – zwłaszcza jeśli młoda osoba wciąż pozostaje na ścieżce edukacji) lub wejdzie w związek małżeński. Na przestrzeni dorastania potomka jego potrzeby – związane chociażby ze stanem zdrowia czy z podejmowaniem aktywności pozaszkolnych – mogą się zmieniać i wówczas wysokość alimentów również może ulec zmianie. Ile wynoszą alimenty, jak je wyliczyć i co trzeba zrobić, aby wyliczenia te były wzięte pod uwagę przez sąd?

Jak wysokie alimenty może zasądzić sąd?

Ile można dostać alimentów na dziecko? Na tak postawione pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bowiem wszystko zależy od potrzeb danego dziecka – tak w zakresie wychowania, jak i w zakresie jego potrzeb materialnych. Takie stanowisko formułuje artykuł 135 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który mówi o tym, że Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Co to oznacza w praktyce?

Oznacza to, że – co do zasady – sąd przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu alimentów na dziecko we wskazanej w pozwie kwocie (o tym, co powinien zawierać pozew o alimenty, pisaliśmy w tym artykule) musi zbadać, czy zawarty w pozwie o alimenty opis potrzeb dziecka odpowiada wskazanej kwocie oraz czy osoba zobowiązana do wypłacania alimentów będzie w stanie sprostać temu obowiązkowi. Odbywa się to na podstawie informacji dotyczących realnych potrzeb dziecka, wykazanych sądowi przez stronę roszczącą prawo do alimentów. Jakie to informacje? Jak obliczyć koszty utrzymania dziecka do alimentów? O tym poniżej.

Jak wyliczyć alimenty na dziecko?

Wiele osób przygotowując się do napisania pozwu o alimenty, odnajduje w różnorakich internetowych poradnikach tabele wydatków na dziecko. Alimenty muszą zaspokajać potrzeby dziecka, a więc czasem takie tabele okazują się być przydatne – zwłaszcza jeśli podczas pisania pozwu zapomniało się o jednej z istotnych kategorii wydatków na dziecko – przykładowo, o wydatku ponoszonym na zapewnienie potomkowi wakacyjnego wyjazdu z rówieśnikami. Niemniej, podczas tworzenia pozwu, warto tak naprawdę skorzystać z pomocy profesjonalnego adwokata, który dzięki swojemu doświadczeniu będzie potrafił wskazać, które wydatki będą przez sąd uwzględnione, a których lepiej jest nie umieszczać w takim zestawieniu.

Wyliczenie kosztów utrzymania dziecka jest niezbędne do poparcia wysokości kwoty alimentów, o jaką wnioskuje rodzic będący w sprawie o alimenty przedstawicielem małoletniego. Do wyliczeń bierze się pod uwagę:

• koszty mieszkania (wynajem, rachunki) oraz opłacenia szkoły;
• koszty leczenia, środków higienicznych;
• koszty wyżywienia, zakupu odzieży oraz obuwia;
• koszty dojazdów do szkoły, wyjazdów weekendowych i codziennego życia;
• koszty materiałów edukacyjnych, zajęć dodatkowych.

Koszty te – co do zasady – sumuje się oraz dzieli przez dwa (ponieważ to zarówno matka jak i ojciec mają obowiązek spełniania potrzeb dziecka). Jeśli między rodzicami występują dysproporcje w zarobkach, wówczas kwotę warto powiększyć lub pomniejszyć o wartość tych dysproporcji. Do pozwu o alimenty warto dołączyć również wszystkie dokumenty potwierdzające ponoszenie wyżej wymienionych wydatków – rachunki, faktury, paragony, wyciągi z kont. Pozostawiając sądowi jak najmniej wątpliwości, można liczyć na to, że przychylnie podejdzie on do przedstawionej kwoty roszczenia – oczywiście po zbadaniu możliwości finansowych osoby zobowiązanej do płacenia alimentów.

Czeka Cię batalia o alimenty? Pomożemy Ci ją wygrać! 

Skontaktuj się!

Artykuł Ile wynoszą alimenty na dziecko i jak je wyliczyć? pochodzi z serwisu Acta Vera.

W poprzednich artykułach zostały zamieszczone już informacje na temat tego, jak długo trwa obowiązek alimentacyjny i kto musi się z niego wywiązywać, a także na temat konsekwencji wynikających wprost z sądowego pozbawienia władzy rodzicielskiej. W poniższym tekście znajdują się natomiast odpowiedzi na pytania dotyczące wątpliwości, czy osoba pozbawiona praw rodzicielskich musi płacić alimenty, a także czy może korzystać z innych praw, przysługujących jej z racji pokrewieństwa z małoletnim – nawet mimo pozbawienia wspomnianej władzy.

Czy po odebraniu praw rodzicielskich trzeba płacić alimenty?

Wedle zapisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego obowiązek alimentacyjny ciąży na rodzicach niezależnie od tego, czy posiadają pełnię praw rodzicielskich, czy może część z tych praw im ograniczono lub w całości odebrano. Oznacza to, że odpowiedź na pytanie – czy po odebraniu praw rodzicielskich trzeba płacić alimenty – brzmi twierdząco. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy małoletni nie jest w stanie się utrzymać lub rodzic, przy którym pozostaje pełnia praw rodzicielskich nie jest w stanie utrzymywać dziecka samodzielnie.

Warto przy tym pamiętać, że sąd podejmuje decyzję o wysokości kwoty alimentów nie tyle w odniesieniu do faktycznego stanu zarobków i majątku osoby zobowiązanej do wypłacania świadczeń, ale w odniesieniu do jej możliwości zarobkowych w kontekście jej wykształcenia, umiejętności, kompetencji oraz pozycji na rynku pracy. Taki sposób oszacowania wysokości alimentów zapobiega sytuacjom, w których osoba pozbawiona praw rodzicielskich, ale z nałożonym obowiązkiem alimentacyjnym unika podjęcia zatrudnienia lub celowo zmienia miejsce pracy na gorzej płatne, by uniknąć uiszczania rzeczonych alimentów.

Obok wątpliwości dotyczących tego, czy pozbawienie praw rodzicielskich zwalnia z płacenia alimentów, pojawiają się również pytania rodziców o utrzymanie kontaktu z małoletnim dzieckiem. W tym przypadku również nie ma wątpliwości – jeżeli kontakty te nie zagrażają moralności dziecka, jego prawidłowemu rozwojowi, zdrowiu i życiu (przykładowo – w wyniku choroby alkoholowej rodzica, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej), to taki rodzic ma oczywiście prawo do kontaktów z dzieckiem. Ich częstotliwość i okoliczności (np. konieczność obecności drugiego rodzica lub innej, upoważnionej osoby) również można ustalić w sądzie, w odrębnym postępowaniu.

Odebranie praw rodzicielskich a alimenty… od dziecka?

Odwrotną sytuacją, w której więzy pokrewieństwa mają takie same skutki jak w przypadku opisanym powyżej, jest sytuacja dotycząca wypłacania alimentów przez dziecko na rzecz rodzica. W takich okolicznościach rodzic – nawet mimo wcześniejszego pozbawienia władzy rodzicielskiej – również jest uprawniony do roszczenia prawa do alimentów, wypłacanych mu przez jego dorosłe dziecko. Zdarza się to zazwyczaj wtedy, gdy taka osoba (starszy rodzic) znalazł się w niedostatku z istotnych powodów, niezależnych od swojej woli – przykładowo, ciężkiej choroby, uniemożliwiającej mu dalsze kontynuowanie zatrudnienia.

W takiej sytuacji istnieją jednak wyjątki, przez wzgląd na które sąd nie zdecyduje się na przyznanie rodzicowi alimentów. Podczas rozprawy badane są bowiem okoliczności, które mogłyby pozostawać w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Przykładów jest wiele – jeśli w przeszłości rodzic (pozbawiony władzy rodzicielskiej) bił dziecko, zaniedbywał je, doprowadzał do sytuacji, w których zagrożone było życie i zdrowie małoletniego, a także sam nie uiszczał alimentów, wówczas sąd z pewnością odstąpi od wydania decyzji o przyznaniu alimentów takiej osobie. Dodatkowo, jeśli znalazła się ona w niedostatku pomimo realnych możliwości podjęcia zatrudnienia lub z przyczyn zależnych od niej – np. w wyniku choroby alkoholowej, uporczywego uprawiania hazardu czy innych uzależnień połączonych z niepodejmowaniem działań w kierunku zniwelowania tej sytuacji – również sąd nie powinien przyznawać takiej osobie alimentów, ponieważ byłoby to sprzeczne z przywołanymi wyżej zasadami współżycia społecznego.

Odebranie praw rodzicielskich a alimenty – potrzebujesz indywidualnej porady? Skontaktuj się z nami!

Artykuł Odebranie praw rodzicielskich a alimenty – czy nadal trzeba je płacić? pochodzi z serwisu Acta Vera.

W przypadku, w którym osoba zobowiązania do uiszczania comiesięcznej kwoty alimentów nie jest w stanie sprostać temu zadaniu, może złożyć do sądu wniosek o obniżenie alimentów (lub nawet o uchylenie alimentów). Pamiętajmy, że formalnie jest to pozew o alimenty, ponieważ postępowanie ma charakter procesu. Przyczyny mogą być różne: nagła utrata pracy, gwałtowna poprawa stanu majątkowego osoby uposażonej (najczęściej dziecka), długotrwała choroba uniemożliwiająca podejmowanie czynności zarobkowych czy konieczność poświęcenia czasu na opiekę innej osoby (a co za tym idzie – również utrata dochodu). W jaki sposób obniżyć zbyt wysokie alimenty i jak napisać wniosek skierowany do sądu?

Co musi znaleźć się w pozwie o obniżenie alimentów?

Kiedy regularne płacenie alimentów w kwocie ustalonej wcześniej prawomocnym wyrokiem sądu staje się niemożliwe, należy poszukać rozwiązania na to, by zmniejszyć zbyt wysokie alimenty. Rozwiązaniem tym jest pozew o obniżenie alimentów. Musi on zawierać oczywiście dane powoda (osoby składającej taki wniosek) oraz pozwanego (osoby, wobec której jest kierowany lub wobec przedstawiciela tej osoby w przypadku braku osiągnięcia przez nią pełnoletności). Oprócz tego należy załączyć odpis wyroku sądu, który obciąża powoda konkretną kwotą alimentów.

Najważniejszą częścią pozwu o obniżenie alimentów (lub uchylenie alimentów) jest oczywiście jego uzasadnienie. To w tej części powód musi udowodnić, że od wydania poprzedniego wyroku zasądzającego alimenty, zaszła istotna zmiana stosunków pomiędzy beneficjentem alimentów a osobą zobowiązaną do ich wypłacania. 

Ta „zmiana stosunków” to najczęściej utrata pracy na skutek pojawienia się niespodziewanych problemów zdrowotnych, ciężkiej, przewlekłej choroby czy też redukcji etatów i niemożności znalezienia innego miejsca zatrudnienia. Zmiana stosunków nie musi jednak leżeć wyłącznie po stronie osoby zobowiązanej do opłacania alimentów. Jeśli sytuacja materialna dziecka (lub jego prawnego opiekuna, a jednocześnie – przedstawiciela w sprawie) uległa znaczącej poprawie pod względem finansowym (przykładowo – dziecko otrzymało spadek, były małżonek wszedł w ponowny związek, a warunki jego zatrudnienia uległy zauważalnemu polepszeniu), wówczas również można złożyć wniosek o obniżenie alimentów.

Należy pamiętać, że wniosek o uchylenie alimentów bądź o ich obniżenie musi być uzupełniony o dokumenty potwierdzające zmianę stosunku majątkowego powoda oraz pozwanego. Są to m.in. wszelkiego rodzaju rachunki, faktury i paragony, orzeczenia o stanie zdrowia i niezdolności do pracy, a także inne dokumenty potwierdzające stan rzeczy opisany we wniosku. 

Gdzie składa się wniosek o obniżenie alimentów i ile to kosztuje?

Wniosek o obniżenie alimentów (lub o ich uchylenie) składa się w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania pozwanego (czyli w tym przypadku w miejscu zamieszkania osoby uposażonej do otrzymywania alimentów lub jej przedstawiciela). Co ważne, wniosek można złożyć tak naprawdę w każdej chwili – niezależnie od tego, czy dana osoba płaci alimenty przez rok, dwa, czy może przez kilkanaście lat – tutaj wszystko zależy bowiem od tego, czy sąd uzna zaistniały powód obniżenia alimentów za zasadny.

Osoba wnosząca pozew zobowiązana jest do uiszczenia opłaty sądowej wynoszącej 5% wartości sporu. Aby obliczyć tę kwotę, należy różnicę pomiędzy opłacanymi obecnie alimentami a ich docelową wartością pomnożyć przez liczbę 12 (czyli de facto przez 12 miesięcy), a otrzymany wynik pomnożyć z kolei przez 0,05 (czyli 5%). Zdarza się jednak, że nawet taka kwota (z reguły wynosząca kilkaset złotych) jest bardzo dużym obciążeniem dla powoda. Wówczas z powodzeniem może on ubiegać się o zwolnienie z konieczności uiszczenia kosztów postępowania w sprawie.

Planujesz wnioskować o obniżenie alimentów lub ich uchylenie? Aby zwiększyć swoje szanse na pozytywne rozpatrzenie sprawy, zwróć się o pomoc do profesjonalistów – doświadczony adwokat, który na co dzień prowadzi tego typu postępowania, pomoże Ci przejść zarówno przez proces tworzenia pozwu, jak i jego składania, a później – przez rozprawę.

Artykuł Wniosek o obniżenie alimentów – co jest podstawą do jego złożenia? pochodzi z serwisu Acta Vera.

W zbiorowej świadomości społeczeństwa obowiązek alimentacyjny wobec dzieci jest prawem małoletnich, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej ze względu na rozstanie ich rodziców. To prawda – alimenty mają zapewnić dziecku godny byt, to jest: odpowiednie warunki do życia, rozwoju oraz podejmowania edukacji do momentu, w którym nie osiągnie ono samodzielności finansowej. 

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci – kiedy występuje w praktyce?

Wiele osób sądzi, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci powstaje w momencie rozwodu. Nic bardziej mylnego – obowiązek alimentacyjny jest bowiem nakładany na rodzica w momencie przyjścia dziecka na świat. Dotyczy to oczywiście dzieci naturalnych – czyli biologicznych – ale również dzieci przysposobionych (adoptowanych). 

Alimenty od rodziców dziecko uzyskuje wówczas, gdy jeden z rodziców nie może zaspokoić potrzeb życiowych potomka (żywieniowych, bytowych, edukacyjnych). Nie oznacza to jednak, że świadczenie to kończy się wraz z osiągnięciem przez niego wieku 18 lat. Alimenty na pełnoletnie dziecko również się zdarzają – zwłaszcza wówczas, gdy kontynuuje ono naukę w szkole wyższej lub przystępuje do nauki zawodu i nie ma fizycznej możliwości samodzielnego utrzymania się. Uiszczanie alimentów na dziecko pełnoletnie może trwać nawet do zakończenia edukacji przez młodego człowieka (przy czym ścieżka edukacji nie może być uporczywie przedłużana – sąd może weryfikować częstotliwość zmiany kierunku studiów). Drugą praktycznie istotną okolicznością, skutkującą przedłużeniem okresu płacenia alimentów na dziecko, ponad barierę osiągnięcia przez nie wieku lat 18, jest brak możliwości oczekiwania, aby utrzymało się ono samodzielnie, z uwagi na jego zły stan zdrowia i związany z tym brak możliwości podjęcia zatrudnienia.

Alimenty od dziadków – kiedy można się o nie ubiegać?

Choć obowiązek alimentacyjny spoczywa przede wszystkim na rodzicach, to może zaistnieć sytuacja, w której – z różnych powodów – ojciec lub matka nie będą w stanie wywiązać się z uiszczania świadczeń na rzecz dziecka. Wówczas możliwe jest ubieganie się o alimenty od dziadków. Sąd może o nich zadecydować, jeśli rodzice dziecka nie żyją, nie są w stanie zadośćuczynić temu obowiązkowi lub zadośćuczynienie mu wiązałoby się ze znacznymi trudnościami (np. podjęciem dodatkowej, obciążającej zdrowie psychiczne i fizyczne pracy). Warto pamiętać jednak o tym, że obowiązek alimentacyjny na dziecko może być zasądzony wobec dziadków tylko wówczas, gdy ich sytuacja finansowa na to pozwala.

Alimenty od państwa, czyli kilka słów o funduszu alimentacyjnym

W sytuacji, w której niemożliwym jest wyegzekwowanie zasądzonych alimentów (rodzic np. uchyla się przed obowiązkiem alimentacyjnym lub przebywa za granicą), istnieje możliwość ubiegania się o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. 
Warunkiem otrzymania takiego świadczenia jest wspomniany brak uiszczania alimentów przez osobę wskazaną przez sąd, a także nieprzekraczanie konkretnego dochodu – aktualnie 800 złotych na osobę w gospodarstwie domowym. Należy przy tym pamiętać, że wysokość świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego będzie dokładnie taka sama, jak kwota zasądzonych wcześniej alimentów – przy czym nie może ona przekroczyć 500 złotych. Jeśli więc sąd postanowił wcześniej o wypłacie alimentów w wysokości 300 złotych, to z Funduszu Alimentacyjnego zostanie wypłacona właśnie taka kwota. Jeśli z kolei kwota alimentów wynosiła 600 złotych – uposażony otrzyma maksymalną możliwą wartość, czyli 500 złotych miesięcznie.

Prawdopodobnie pomocnym okaże się również artykuł o tym, jak założyć sprawę o alimenty.

Aby uzyskać alimenty na satysfakcjonującym poziomie (niezależnie od tego, czy świadczeniodawcą ma być rodzic, dziadkowie czy mają one być pobierane w ramach działalności Funduszu Alimentacyjnego), warto sięgnąć po profesjonalną pomoc adwokacką – zwłaszcza podczas sprawy rozwodowej. Dzięki takiemu wsparciu znacząco rośnie szansa na uzyskanie alimentów w pożądanej kwocie, a także zminimalizowane zostaje ryzyko związane z niedopełnieniem spraw formalnych.

Walczysz o alimenty na dziecko i potrzebujesz wsparcia doświadczonego adwokata? Skontaktuj się z nami!

Osobną kwestią jest obowiązek alimentacyjny między małżonkami i byłymi małżonkami – więcej na ten temat tutaj.

Artykuł Obowiązek alimentacyjny – kto i jak długo musi płacić alimenty na dziecko? pochodzi z serwisu Acta Vera.

Prawo alimentacyjne, którego źródłem jest Kodeks rodzinny i opiekuńczy (uchwalony 25 lutego 1964 r.), stanowi o tym, że na obowiązek alimentacyjny składają się środki niezbędne zarówno do utrzymania, jak i do wychowania dziecka. Co to oznacza?

Pieniądze pochodzące z alimentów mogą być wydatkowane nie tylko na spełnienie podstawowych potrzeb uposażonego dziecka (takich jak choćby zakup ubrań, jedzenia, opału, środków higienicznych itp.), ale również na jego rozwój intelektualny (w tym opłacenie zajęć dodatkowych, prywatnych wizyt u psychologa czy terapeuty, kupno pomocy naukowych, edukacyjnego sprzętu elektronicznego etc.). Jeśli potrzeby związane zarówno z podstawowym utrzymaniem, jak i z „kosztami wychowania” dziecka wzrosną, wówczas można złożyć do sądu pozew o podwyższenie alimentów. Prawo alimentacyjne dopuszcza więc dochodzenie wspomnianego roszczenia w dość szerokiej rozpiętości przypadków. Oto kilka przykładów…

• Podwyższenie alimentów na dziecko związane z jego potrzebami. Może to być nowy komputer, program multimedialny do nauki języków obcych, pójście na studia lub do prywatnej szkoły, uprawianie sportu wymagającego pewnych nakładów finansowych (na sprzęt, treningi) czy wreszcie samo dorastanie dziecka (które w zasadzie automatycznie wiąże się ze zwiększeniem jego potrzeb – zarówno bytowych, jak i tych intelektualnych). Oprócz tego pozew o podwyższenie alimentów może być wysunięty także z powodu kłopotów szkolnych dziecka, których skutecznym rozwiązaniem mogą stać się dodatkowe (płatne) zajęcia lub korepetycje z wybranych przedmiotów.
• Podwyższenie alimentów na dziecko związane ze zmianą sytuacji materialnej. O podwyższenie alimentów można ubiegać się również wówczas, gdy sytuacja finansowa rodzica uposażonego dziecka gwałtownie się pogorszyła. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być – na przykład – utrata pracy lub choroba uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia, a także choroba dziecka, która wymaga kosztownego leczenia.

Podwyższenie alimentów – jak wygląda procedura?

Pozew o podwyższenie alimentów to tylko część procedury, mającej na celu uzyskanie świadczenia o wyższej wysokości, co ma zaspokoić podstawowe potrzeby bytowe i intelektualne dziecka. O czym należy pamiętać w trakcie ubiegania się o podwyższenie alimentów na dziecko? Przede wszystkim o tym, że w przypadku roszczeń małoletnich dzieci to one będą występować w roli powodów, natomiast rodzic stanie się w tym momencie ich zastępcą (jeśli dziecko osiągnęło już pełnoletniość, może samo złożyć taki pozew). Ponadto warto wiedzieć, że sam dokument składa się w sądzie rejonowym, w wydziale rodzinnym i nieletnich.

Najtrudniejszą częścią przygotowań jest jednak sam pozew o alimenty. Uzasadnienie wnioskowanej kwoty, a także komplet dokumentów potwierdzających zasadność roszczeń, powinny być starannie opracowane – zwiększa to bowiem znacząco szanse na powodzenie całej sprawy oraz na przyspieszenie jej przebiegu. Z tego między innymi względu warto się zwrócić o pomoc do adwokata, dzięki któremu cały proces będzie mniej stresujący dla powoda lub powódki oraz dla jego prawnego opiekuna, występującego tu w roli zastępcy.

Pozew o alimenty – w czym pomoże prawnik?

Kancelaria będzie służyła pomocą nie tylko w kwestii wysunięcia powództwa, ale również w skompletowaniu niezbędnych załączników, dowodów i informacji. Składają się na nie między innymi wnioski dowodowe (przykładowo: zaświadczenia o stanie zdrowia, umowy pracownicze bądź wypowiedzenia, wyciągi z konta, rachunki za leczenie lub zajęcia dodatkowe itd.), a także pisemne uzasadnienia wniosków oraz określenie wysokości alimentów, jakie docelowo chce uzyskać powód. Jeśli chodzi o pozew o alimenty, uzasadnienie jest kluczowe – to właśnie ono w dużej mierze wpływa na decyzję sędziego. Prawnik opracuje je lepiej niż laik. Oprócz tego, zaufany adwokat zadba również o wszystkie „technikalia” pozwu, które pod wpływem emocji mogłyby zostać pominięte (oznaczenie sądu i wydziału, do którego pozew zostanie wniesiony czy odwołanie się do poprzedniego wyroku decydującego o przyznaniu alimentów).

Artykuł Pozew o podwyższenie alimentów – kiedy możesz żądać większych pieniędzy na dziecko? pochodzi z serwisu Acta Vera.