Separacja a podział majątku dorobkowego to kwestia prawna, którą reguluje Kodeks rodzinny. Do podziału majątku w małżeństwie w przypadku separacji partnerów może dojść za porozumieniem stron, u notariusza – w stosownej umowie. Podział majątku przy separacji może być też ustanowiony przez sąd na wniosek stron(y). Jak to wygląda zazwyczaj w praktyce?

Na początek istotna informacja – podziału majątku wspólnego małżonek (bądź małżonkowie) mogą domagać się dopiero wtedy, gdy ustaje wspólność ustawowa, co dzieje się w momencie rozwodu bądź właśnie orzeczenia przez sąd separacji – separacja nieformalna nie skutkuje tym samym. W czasie trwania wspólności ustawowej nie można żądać podziału majątku wspólnego ani samodzielnie rozporządzać swoim domniemanym udziałem w tym majątku, o czym mówi artykuł 35 Kodeksu rodzinnego.

Separacja a podział majątku – kolejność procedur

W związku z powyższym istotna jest kolejność działań. Najpierw należy wystąpić o orzeczenie przez sąd separacji, a dopiero w dalszych krokach zająć się podziałem majątku w małżeństwie, bo nie jest to kwestia rozstrzygana przez sąd automatycznie – przy orzekaniu separacji. Mowa tu oczywiście o sytuacji, w której przed zawarciem małżeństwa nie spisano intercyzy, ponieważ wtedy to właśnie taka umowa reguluje kwestie podziału majątku – zarówno w przypadku rozwodu, jak i separacji małżonków.

Podziału majątku wspólnego można dokonać w dowolnej chwili po orzeczeniu seperacji. Są dwie drogi – notarialna i sądowa. Pierwsza opcja jest rozwiązaniem ugodowym, w którym strony są dogadane w kwestii podziału dóbr i zazwyczaj zależy im na czasie. Udają się do notariusza, gdzie spisują stosowną umowę. To wszystko. W drugim przypadku, gdy nie ma porozumienia, co do podziału majątku, sprawę rozstrzyga sąd rejonowy.

Wniosek o podział majątku w trakcie trwania małżeństwa

Wniosek o podział majątku w trakcie trwania małżeństwa składa się do sądu najczęściej po orzeczeniu separacji (rzadziej równocześnie z wnioskiem o nią).

Taki wniosek powinien zawierać między innymi informacje o tym, o jaki podział się wnioskuje (równy vs nierówny – z uzasadnieniem – dlaczego jedna strona przyczyniła się bardziej do zgromadzenia wspólnego majątku i ma do niego większe prawa) i co wchodzi w tak zwany majątek dorobkowy, który ma być podzielony. Należy wskazać:

• istotne ruchomości (wartościowe przedmioty, RTV/AGD, biżuteria, dzieła sztuki, antyki, samochody etc.);
• nieruchomości (dom, mieszkanie, działka rekreacyjna itp.);
• oszczędności, środki zgromadzone na kontach bankowych i w przysłowiowej skarpecie.

Jeśli jedna ze stron podejrzewa drugą o ukrywanie pewnych składników majątku wspólnego (na przykład ukryte przed współmałżonkiem lokaty pieniężne), można wyartykułować swoje podejrzenie, a sąd może tę kwestię zweryfikować, zwracając się o stosowne dane bezpośrednio do wskazanego banku. We wniosku wskazuje się również preferowany sposób podziału majątku między strony.

Separacja a podział majątku – trzy możliwe sposoby

Kiedy już ustalony jest ostatecznie pełny skład majątku dorobkowego do podziału, sąd może zasądzić przeprowadzenie tego podziału na kilka różnych sposobów – zależnie od indywidualnej sytuacji, preferencji stron i innych jeszcze czynników. Po pierwsze majątek może zostać podzielony czysto fizycznie. Po drugie rzeczy niepodlegające łatwemu podziałowi mogą zostać przyznane jednej ze stron, a decyzja sądu może ją zobowiązywać do spłaty drugiej strony. Po trzecie wreszcie sąd może zarządzić sprzedaż wybranych składników majątku i odpowiednie podzielenie uzyskanej w ten sposób kwoty pieniężnej.

Ustanie separacji – co dalej z majątkiem wspólnym

Z chwilą orzeczenia separacji – dokładnie od tego momentu automatycznie pojawia się rozdzielność majątkowa małżonków. Trzeba pamiętać jednak o tym, że nie każda separacja kończy się rozwodem. Czasami orzeka się ustanie separacji. Co wtedy z podzielonym wcześniej majątkiem wspólnym i rozdzielnością majątkową? Gdy separacja ustaje, automatycznie ustaje również rozdzielność majątkowa, a wspólny majątek dorobkowy gromadzi się „od nowa”. Istnieje jednak opcja zachowania rozdzielności majątkowej – na zgodny wniosek obu stron sąd utrzymuje ją w mocy mimo ustania separacji.

***

Jeśli potrzebujesz porady w zakresie separacji i podziału majątku – także majątku w związku partnerskim, skontaktuj się z nami!

Artykuł Separacja a podział majątku pochodzi z serwisu Acta Vera.

Wiele małżeństw, myśląc o rozstaniu, rozważa od razu rozwód. Od czego zacząć procedurę, by mieć pewność, że to dobra decyzja? Od separacji. Do niej zresztą przed udzieleniem rozwodu z reguły zachęca sąd. Pozostawanie w separacji pozwala małżonkom nabrać dystansu do spraw, które wcześniej ich poróżniły i spojrzeć na nie z innej perspektywy – bez nerwów i wzajemnych oskarżeń. W wielu przypadkach okazuje się, że rozłąka ułatwia decyzję o dalszej walce o małżeństwo i staje się „nowym początkiem” dla wielu par. Zanim więc małżonkowie zdecydują się na ostateczne rozstanie, warto rozważyć odpowiedź na pytanie: „separacja czy rozwód”?

Rozwód a separacja – kiedy warto zdecydować się na drugą opcję?

Co to jest separacja i dlaczego to właśnie od niej warto rozpocząć rozmowy dotyczące rozstania?

Największą różnicą pomiędzy rozwodem a separacją są konsekwencje prawne, jakie zachodzą po ich ustanowieniu. Zasadniczo rozwód oznacza, że zarówno kobieta, jak i mężczyzna mogą wstąpić w nowy związek małżeński, a obowiązki wynikające z poprzedniego małżeństwa – takie jak wzajemna opieka i wsparcie – nie spoczywają już na ich barkach (inaczej sytuacja wygląda, jeśli rozwód orzekany jest dla pary z małoletnimi dziećmi – wówczas oboje rodziców nadal musi sprawować opiekę nad dzieckiem). Dodatkowo między małżonkami ustaje wspólnota majątkowa.

W przypadku separacji również ustaje wspólnota majątkowa, jednak prawa i obowiązki względem drugiego małżonka nadal są zachowane – kobieta i mężczyzna muszą sobie pomagać i wspierać się, zwłaszcza, jeśli jedno z nich znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto uzyskanie separacji w sądzie jest łatwiejsze niż uzyskanie rozwodu (przy czym nie można jej uzyskać, gdy decyzja o niej będzie przeciwdziałać zasadom współżycia społecznego – np. jeden z małżonków jest ciężko chory – lub jeśli z powodu decyzji o separacji ucierpi dobro małoletnich dzieci).

Dlaczego na pytanie: „od czego zacząć rozwód?” wiele osób odpowie: „od separacji”? Dzieje się tak, ponieważ stan rozłąki może skutecznie unaocznić, w jaki sposób będzie wyglądało życie małżonków po rozwodzie. Na separację warto się zdecydować, jeśli…

• Małżonkowie widzą szansę na powrót do siebie i są skłonni przejść terapię małżeńską lub podjąć inne działania w celu odbudowy związku – separacja to doskonały czas na tego typu przedsięwzięcia.
• Ktoś chce przekonać się, jak będzie wyglądało jego życie bez małżonka – na pytanie o to, co to jest separacja, wiele osób odpowiada, że jest to „symulacja rozwodu”. Jak już wcześniej zostało to wspomniane, separacja pozwala nabrać dystansu do całej sprawy i odetchnąć nieco od kłótni i różnic między małżonkami, doprowadzających ich do myśli o rozstaniu.
• Separacja może stać się kompromisem dla osób, których małżonek bądź małżonka nie chcą zgodzić się na rozwód (ponieważ do orzeczenia rozwodu potrzebna jest zgoda obu osób, a do orzeczenia separacji – tylko jednej).
• Separacja jest również wyjściem w sytuacji, w której sąd nie wyraził zgody na rozwód (do orzeczenia separacji potrzebny jest bowiem stały rozkład pożycia małżeńskiego, a do orzeczenia rozwodu – stały i zupełny rozkład pożycia, czyli niedający szans na pogodzenie się małżonków).

Separacja – ile kosztuje i ile trwa?

Ile trzeba zapłacić za separację?

Koszt separacji zależy od wielu czynników. Jeśli małżonkowie zgodnie składają do sądu wniosek o separację, opłata urzędowa wynosi 100 złotych. Jeśli jednak pozew o separację (i alimenty bądź inne roszczenia) składa tylko jedno z małżonków, a następnie do rozstrzygnięcia pozwu konieczne jest przeprowadzenie rozprawy, wówczas jest to koszt 600 złotych (kwotę uiszcza osoba składająca pozew). Do tego dochodzą koszty adwokata, który zarówno doradza swojemu klientowi, jak i reprezentuje go w sądzie i pomaga sporządzić pozew. W tym przypadku cena będzie uzależniona od stawek danej kancelarii adwokackiej. Skorzystanie z profesjonalnej pomocy przy składaniu pozwu jest wskazane – zwłaszcza, jeśli w kwestii separacji kobieta lub mężczyzna spotykają się z oparami bądź sprzeciwem drugiego małżonka.

Wiele osób zastanawia się, ile trwa separacja sądowa. Obecnie to, ile trwa separacja nie zależy od sądu – nie określa on w orzeczeniu czasu trwania rozłąki, nie są do tego zobowiązani również małżonkowie. Nie istnieje również okres, po którym „automatycznie” separacja kończy się rozwodem. Aby zakończyć czas separacji, należy złożyć wniosek o jej zakończenie (wspólnie) lub podjąć ostateczną decyzję o złożenie pozwu o rozwód.

Artykuł Co to jest separacja i czym różni się od rozwodu? pochodzi z serwisu Acta Vera.