Separacja a podział majątku dorobkowego to kwestia prawna, którą reguluje Kodeks rodzinny. Do podziału majątku w małżeństwie w przypadku separacji partnerów może dojść za porozumieniem stron, u notariusza – w stosownej umowie. Podział majątku przy separacji może być też ustanowiony przez sąd na wniosek stron(y). Jak to wygląda zazwyczaj w praktyce?

Na początek istotna informacja – podziału majątku wspólnego małżonek (bądź małżonkowie) mogą domagać się dopiero wtedy, gdy ustaje wspólność ustawowa, co dzieje się w momencie rozwodu bądź właśnie orzeczenia przez sąd separacji – separacja nieformalna nie skutkuje tym samym. W czasie trwania wspólności ustawowej nie można żądać podziału majątku wspólnego ani samodzielnie rozporządzać swoim domniemanym udziałem w tym majątku, o czym mówi artykuł 35 Kodeksu rodzinnego.

Separacja a podział majątku – kolejność procedur

W związku z powyższym istotna jest kolejność działań. Najpierw należy wystąpić o orzeczenie przez sąd separacji, a dopiero w dalszych krokach zająć się podziałem majątku w małżeństwie, bo nie jest to kwestia rozstrzygana przez sąd automatycznie – przy orzekaniu separacji. Mowa tu oczywiście o sytuacji, w której przed zawarciem małżeństwa nie spisano intercyzy, ponieważ wtedy to właśnie taka umowa reguluje kwestie podziału majątku – zarówno w przypadku rozwodu, jak i separacji małżonków.

Podziału majątku wspólnego można dokonać w dowolnej chwili po orzeczeniu seperacji. Są dwie drogi – notarialna i sądowa. Pierwsza opcja jest rozwiązaniem ugodowym, w którym strony są dogadane w kwestii podziału dóbr i zazwyczaj zależy im na czasie. Udają się do notariusza, gdzie spisują stosowną umowę. To wszystko. W drugim przypadku, gdy nie ma porozumienia, co do podziału majątku, sprawę rozstrzyga sąd rejonowy.

Wniosek o podział majątku w trakcie trwania małżeństwa

Wniosek o podział majątku w trakcie trwania małżeństwa składa się do sądu najczęściej po orzeczeniu separacji (rzadziej równocześnie z wnioskiem o nią).

Taki wniosek powinien zawierać między innymi informacje o tym, o jaki podział się wnioskuje (równy vs nierówny – z uzasadnieniem – dlaczego jedna strona przyczyniła się bardziej do zgromadzenia wspólnego majątku i ma do niego większe prawa) i co wchodzi w tak zwany majątek dorobkowy, który ma być podzielony. Należy wskazać:

• istotne ruchomości (wartościowe przedmioty, RTV/AGD, biżuteria, dzieła sztuki, antyki, samochody etc.);
• nieruchomości (dom, mieszkanie, działka rekreacyjna itp.);
• oszczędności, środki zgromadzone na kontach bankowych i w przysłowiowej skarpecie.

Jeśli jedna ze stron podejrzewa drugą o ukrywanie pewnych składników majątku wspólnego (na przykład ukryte przed współmałżonkiem lokaty pieniężne), można wyartykułować swoje podejrzenie, a sąd może tę kwestię zweryfikować, zwracając się o stosowne dane bezpośrednio do wskazanego banku. We wniosku wskazuje się również preferowany sposób podziału majątku między strony.

Separacja a podział majątku – trzy możliwe sposoby

Kiedy już ustalony jest ostatecznie pełny skład majątku dorobkowego do podziału, sąd może zasądzić przeprowadzenie tego podziału na kilka różnych sposobów – zależnie od indywidualnej sytuacji, preferencji stron i innych jeszcze czynników. Po pierwsze majątek może zostać podzielony czysto fizycznie. Po drugie rzeczy niepodlegające łatwemu podziałowi mogą zostać przyznane jednej ze stron, a decyzja sądu może ją zobowiązywać do spłaty drugiej strony. Po trzecie wreszcie sąd może zarządzić sprzedaż wybranych składników majątku i odpowiednie podzielenie uzyskanej w ten sposób kwoty pieniężnej.

Ustanie separacji – co dalej z majątkiem wspólnym

Z chwilą orzeczenia separacji – dokładnie od tego momentu automatycznie pojawia się rozdzielność majątkowa małżonków. Trzeba pamiętać jednak o tym, że nie każda separacja kończy się rozwodem. Czasami orzeka się ustanie separacji. Co wtedy z podzielonym wcześniej majątkiem wspólnym i rozdzielnością majątkową? Gdy separacja ustaje, automatycznie ustaje również rozdzielność majątkowa, a wspólny majątek dorobkowy gromadzi się „od nowa”. Istnieje jednak opcja zachowania rozdzielności majątkowej – na zgodny wniosek obu stron sąd utrzymuje ją w mocy mimo ustania separacji.

***

Jeśli potrzebujesz porady w zakresie separacji i podziału majątku – także majątku w związku partnerskim, skontaktuj się z nami!

Artykuł Separacja a podział majątku pochodzi z serwisu Acta Vera.

Podział majątku a kredyt hipoteczny

Rozmowy o podziale mieszkania po rozwodzie, które zostało zakupione na kredyt, warto rozpocząć od rozwiania wątpliwości dotyczących podziału samego kredytu. Wiele osób nadal sądzi bowiem, że kredyt – podobnie jak pozostałe składniki majątku – zostanie przez sąd podzielony między męża i żonę. Tak się jednak nie dzieje – podczas faktycznego podziału majątku sąd bierze bowiem pod uwagę wyłącznie wartość mieszkania i to ją – niepomniejszoną o wartość kredytu hipotecznego – dzieli między małżonków.

W tej kwestii osoby przystępujące do rozwodu mogą być pewne, co do sposobu rozwiązania tego typu sprawy, bowiem obecnie sądy opierają swoje orzecznictwo na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2019 roku. Co to oznacza w praktyce? Sąd bierze pod uwagę przy podziale majątku wartość rynkową nieruchomości zabezpieczonej hipoteką z pominięciem wartości kredytu hipotecznego, udzielonego na zakup tej nieruchomości. Jeśli więc zapadnie decyzja o tym, aby przyznać obojgu małżonkom równe prawa do dysponowania domem lub mieszkaniem, to… który z nich będzie spłacał kredyt po rozwodzie?

Spłata mieszkania po podziale majątku

To, w jaki sposób małżonkowie ustalą spłatę kredytu, zależy wyłącznie od ich ustaleń z bankiem. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest tak naprawdę obciążenie dalszym kredytowaniem jednego z małżonków (z przeniesieniem na niego praw własności co do nieruchomości). Należy jednak przy tym zaznaczyć, że bank najprawdopodobniej od nowa będzie badał zdolność kredytową tej osoby, która zdecyduje się podejść do spłaty kredytu samodzielnie. Niestety, może się okazać, że z jej zarobkami i wydatkami nie będzie ona dla banku wiarygodnym klientem – wówczas pozostaje opcja obejmująca dodanie kolejnej osoby do kredytu, powiększającej swoimi zarobkami i majątkiem zdolność kredytową – tak naprawdę może to być ktoś z rodziny – rodzeństwo lub rodzice.

Inna, rzadziej wykorzystywana ścieżka, to decyzja małżonków o wspólnym spłaceniu kredytu, a następnie – na drodze roszczenia regresywnego – spłata kosztów poniesionych po rozwodzie przez jednego z małżonków, który nie będzie miał praw do nieruchomości.

Kredyt a rozwód i podział majątku – co jeszcze można zrobić przed rozstaniem?

Podziału majątku można dokonać jeszcze przed rozwodem – osoby zainteresowane tą kwestią dowiedzą się więcej z naszego artykułu „Podział majątku – po rozwodzie czy przed?” oraz z informacji zawartych w zakładce dotyczącej prawa rodzinnego. Jeśli jednak parze nie zależy na szybkim rozwodzie i na podziale majątku przed sądem, a dodatkowo małżonkowie mogą sobie pozwolić na odłożenie wyznaczenia terminu rozprawy rozwodowej w czasie, to istnieje jeszcze jedno, polubowne wyjście. Sprawdzi się ono przede wszystkim u osób, które mogą zamieszkać w innym miejscu, niż nieruchomość, o którą będzie się toczył potencjalny spór. O co chodzi? Małżonkowie mogą zdecydować się na sprzedaż nieruchomości jeszcze przed rozwodem – wówczas pieniądze, jakie uzyskają w tej transakcji, wejdą w skład majątku wspólnego (oczywiście po spłacie kredytu hipotecznego) i będą dzielone zgodnie z roszczeniami.

Sytuacja opisana powyżej może służyć polubownemu rozstaniu i rozwiązaniu kwestii wspólnego majątku – nie zawsze jest to jednak możliwe. Jeśli szukasz profesjonalistów, którzy pomogą ci przejść przez rozwód i podział majątku, skontaktuj się z kancelarią Acta Vera, specjalizującą się w sprawach z dziedziny prawa rodzinnego.

Artykuł Podział majątku a kredyt – jak to przeprowadzić? pochodzi z serwisu Acta Vera.

Tak jak już wcześniej zostało to powiedziane, jeśli przed ślubem lub w trakcie trwania małżeństwa została ustanowiona rozdzielność majątkowa, to podział majątku przed rozwodem, podczas sprawy rozwodowej czy po jej zakończeniu nie będzie miał miejsca. Przy braku intercyzy należy to jednak zrobić, składając wniosek o podział majątku. A więc: podział majątku – przed czy po rozwodzie?

Rozwód a podział majątku – podział majątku przy rozwodzie

W polskim prawie dopuszczalna jest sytuacja, w której odbywa się rozwód i podział majątku na jednej rozprawie. W takim przypadku nie trzeba na szczęście zastanawiać się, co powinien zawierać wniosek o podział majątku, ponieważ roszczenie to wysuwa się na podstawie wniosku złożonego przez co najmniej jednego małżonka. Wówczas sąd rozpatruje taki wniosek podczas rozprawy. Warunkiem rozpatrzenia jest jednak to, aby cała procedura nie przedłużyła samej sprawy rozwodowej. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, poproś o pomoc wykwalifikowanego adwokata, który zadba o wysoki poziom szczegółowości wniosku, niepozwalający na pojawienie się w sądzie wątpliwości co do zasadności przedstawionych roszczeń.

Podział majątku po rozwodzie – z orzekaniem o winie lub bez

Podział majątku po rozwodzie może nastąpić na dwa sposoby – na drodze ugody (czyli podziału majątku u notariusza), a także na drodze sądowej – wówczas konieczne jest złożenie wniosku o podział majątku po rozwodzie, w celu przeprowadzenia odrębnego postępowania (o tym, jak napisać wniosek o podział majątku, warto wiedzieć jak najwięcej, dlatego również w tej kwestii polecany jest kontakt z dobrym adwokatem).

Przeczytaj też: Ile kosztuje rozwód – na jakie wydatki musisz się przygotować >>

Jedne z najczęściej zadawanych pytań, dotyczących okoliczności podziału majątku po rozwodzie dotyczą tego, jak długo po rozwodzie można ubiegać się o podział majątku oraz czy rozwód z orzeczeniem winy ma wpływ na podział majątku. Nie istnieją przepisy, które regulowałyby te kwestie, a więc pozew można złożyć w dowolnym terminie od daty rozwodu, a orzeczenie o winie nie ma wpływu na równy bądź nierówny podział majątku po rozwodzie. Wątpliwości dotyczą również takich spraw, jak – przykładowo – podział mieszkania komunalnego po rozwodzie czy

podział majątku po rozwodzie (konto bankowe wspólne lub indywidualne oraz dysponowanie zgromadzonymi na nim środkami). Sąd każdorazowo rozpatruje takie okoliczności indywidualnie – jeśli chodzi o nieruchomości, to popularnym rozwiązaniem jest sprzedaż mieszkania, domu lub działki i podział uzyskanych środków między małżonków lub przyznanie własności jednemu z nich, który „spłaci” żonę czy męża. Pieniądze zgromadzone na kontach bankowych w trakcie trwania małżeństwa – niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem – należą do obu małżonków (najczęściej sąd decyduje o podziale środków w równych częściach).

Na koniec warto dodać jeszcze kilka słów o konkubinacie – podział majątku w tym przypadku nie odbywa się zgodnie z zasadami wymienionymi powyżej, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych. Do podziału majątku w konkubinacie można natomiast zastosować inne przepisy – o bezpodstawnym wzbogaceniu się, o spółce cywilnej bądź o znoszeniu współwłasności w częściach ułamkowych (a nie, tak jak w przypadku małżeństwa – w częściach wynikających z ustanowienia wspólnoty małżeńskiej).

Artykuł Podział majątku – po rozwodzie czy przed? pochodzi z serwisu Acta Vera.