Co to jest intercyza?

Art. 47 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określa intercyzę jako umowę, która zmienia wspólność ustawową (wspólnota majątkowa) poprzez jej rozszerzenie, wyłączenie lub ograniczenie. Zawsze powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego.

Intercyza – koszt zawarcia umowy

Ustawowy koszt intercyzy przedmałżeńskiej sporządzanej u notariusza to 400 zł plus VAT.

Rozdzielność majątkowa – skutki

Konsekwencje zawarcia intercyzy mają najczęściej charakter gospodarczy. Małżonkowie decydują się na rozdzielność majątkową, aby chronić jedno z nich przed odpowiedzialnością finansową, np. w razie  niepowodzenia biznesowego przedsięwzięcia. Intercyza jest również zawierana często na podstawie osobistych doświadczeń, w celu ochrony majątku jednej z osób.

Intercyza przed ślubem czy intercyza w trakcie małżeństwa?

Skutkiem zawarcia intercyzy przedmałżeńskiej (przedślubnej) jest brak majątku wspólnego małżonków. Każde z nich gromadzi swój majątek odrębny i ma wyłączne prawo do rozporządzania nim. Dochody takie jak np. wynagrodzenie, które w przypadku braku intercyzy powiększałyby majątek wspólny małżonków, w sytuacji rozdzielności majątkowej stanowią dochód wyłącznie jednego z nich. Samodzielne zarządzanie własnym majątkiem nie wymaga uzyskania zgody współmałżonka przy dowolnej transakcji zakupu czy sprzedaży, co pozostaje obowiązkiem w trakcie trwania wspólności majątkowej.

Intercyza małżeńska, a długi przed ślubem

Za wszelkie zobowiązania i długi powstałe przed zawarciem związku małżeńskiego odpowiada wyłącznie osoba, która zaciągnęła zobowiązanie. Osobisty majątek współmałżonka nie może służyć do zaspokojenia tych roszczeń, natomiast wierzyciele mogą sięgać np. po część wynagrodzenia i innych dochodów stanowiących majątek wspólny małżonków.

Zawarcie intercyzy po ślubie nie obejmuje czasu, który upłynął do momentu podpisania umowy o rozdzielności majątkowej. Krótko mówiąc: prawo nie działa wstecz. Czas, w którym małżeństwo było objęte wspólnością majątkową i majątek, który w tym okresie zgromadzili podlega równemu podziałowi. Co więcej, tego podziału można dokonać w każdej chwili od momentu podpisania intercyzy małżeńskiej – na wniosek jednego z małżonków.

Rozdzielność majątkowa (intercyza) również nie oznacza końca możliwości posiadania majątku wspólnego. Jest to wtedy jednak własność współmałżonków na innych zasadach – wspólnego zakupu (nieruchomości, samochodu etc.) na podstawie odrębnej umowy. Nie oznacza ona również pojawienia się wspólności majątkowej.

Dziedziczenie – intercyza NIE ma wpływu na prawo do dziedziczenia po współmałżonku

Jako uregulowanie prawne mające zastosowanie w trakcie trwania małżeństwa, intercyza po śmierci jednego ze współmałżonków przestaje obowiązywać. Po śmierci żony lub męża druga osoba dziedziczy majątek bez zmian – na zasadach ustawowych lub zgodnie z wolą zmarłego.

W przypadku, kiedy z jakiegoś powodu małżonkowie nie chcą dziedziczyć majątku po sobie nawzajem, pozostaje zawarcie umowy, w której zrzekają się dziedziczenia po sobie. Ten dokument de facto pozbawia ich praw do dziedziczenia.

Intercyza nie likwiduje obowiązku alimentacyjnego

Rozdzielność majątkowa pozostaje bez wpływu na obowiązek łożenia na utrzymanie rodziny, w tym małoletnich dzieci. Kodeks rodzinny wprowadza obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny przez współmałżonków. Oznacza on konieczność zapewnienia środków pozwalających na codzienne funkcjonowanie rodziców i dzieci (wyżywienie, koszty leczenia, wychowania, wykształcenia, utrzymania domu etc.). Obowiązek ten obejmuje cały czas trwania małżeństwa, bez względu na panujący w nim ustrój majątkowy (intercyza, czyli rozdzielność majątkowa lub jej brak).

W przypadku rozdzielności majątkowej (obowiązywania intercyzy), kiedy jedno z małżonków odmawia uczestnictwa w kosztach utrzymania rodziny – druga osoba może wystąpić do sądu z wnioskiem o zobowiązanie współmałżonka do zapewnienia stosownych środków.

Po zawarciu intercyzy pozostaje obowiązek alimentacyjny dla małżonka

Po orzeczeniu rozwodu, pomimo zawartej intercyzy w trakcie trwania małżeństwa, małżonkowie mogą być zobowiązani do płacenia sobie wzajemnie alimentów.

Anulowanie intercyzy

Umowę o rozdzielności majątkowej można w dowolnej chwili rozwiązać. Zniesienie intercyzy w trakcie trwania małżeństwa skutkuje powstaniem wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami.

Możliwe jest również unieważnienie intercyzy, którego można dochodzić przed sądem. Uzyskanie tego jest jednak dość trudne ze względu na konieczność udowodnienia, że umowa pomiędzy małżonkami została zawarta z tzw. wadą oświadczenia woli. Oznacza ona, że jedna ze stron przed podpisaniem intercyzy nie była świadoma sytuacji majątkowej czy zawodowej współmałżonka lub umowa została podpisana pod presją. W praktyce droga ta jest skomplikowana i czasochłonna.

Czeka Cię sprawa spadkowa i potrzebujesz wsparcia profesjonalnego adwokata, na którymkolwiek z jej etapów? Skontaktuj się z Acta Vera.

Artykuł Intercyza a dziedziczenie po małżonku i inne kwestie, o których warto wiedzieć pochodzi z serwisu Acta Vera.

Tak jak już wcześniej zostało to powiedziane, jeśli przed ślubem lub w trakcie trwania małżeństwa została ustanowiona rozdzielność majątkowa, to podział majątku przed rozwodem, podczas sprawy rozwodowej czy po jej zakończeniu nie będzie miał miejsca. Przy braku intercyzy należy to jednak zrobić, składając wniosek o podział majątku. A więc: podział majątku – przed czy po rozwodzie?

Rozwód a podział majątku – podział majątku przy rozwodzie

W polskim prawie dopuszczalna jest sytuacja, w której odbywa się rozwód i podział majątku na jednej rozprawie. W takim przypadku nie trzeba na szczęście zastanawiać się, co powinien zawierać wniosek o podział majątku, ponieważ roszczenie to wysuwa się na podstawie wniosku złożonego przez co najmniej jednego małżonka. Wówczas sąd rozpatruje taki wniosek podczas rozprawy. Warunkiem rozpatrzenia jest jednak to, aby cała procedura nie przedłużyła samej sprawy rozwodowej. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, poproś o pomoc wykwalifikowanego adwokata, który zadba o wysoki poziom szczegółowości wniosku, niepozwalający na pojawienie się w sądzie wątpliwości co do zasadności przedstawionych roszczeń.

Podział majątku po rozwodzie – z orzekaniem o winie lub bez

Podział majątku po rozwodzie może nastąpić na dwa sposoby – na drodze ugody (czyli podziału majątku u notariusza), a także na drodze sądowej – wówczas konieczne jest złożenie wniosku o podział majątku po rozwodzie, w celu przeprowadzenia odrębnego postępowania (o tym, jak napisać wniosek o podział majątku, warto wiedzieć jak najwięcej, dlatego również w tej kwestii polecany jest kontakt z dobrym adwokatem).

Przeczytaj też: Ile kosztuje rozwód – na jakie wydatki musisz się przygotować >>

Jedne z najczęściej zadawanych pytań, dotyczących okoliczności podziału majątku po rozwodzie dotyczą tego, jak długo po rozwodzie można ubiegać się o podział majątku oraz czy rozwód z orzeczeniem winy ma wpływ na podział majątku. Nie istnieją przepisy, które regulowałyby te kwestie, a więc pozew można złożyć w dowolnym terminie od daty rozwodu, a orzeczenie o winie nie ma wpływu na równy bądź nierówny podział majątku po rozwodzie. Wątpliwości dotyczą również takich spraw, jak – przykładowo – podział mieszkania komunalnego po rozwodzie czy

podział majątku po rozwodzie (konto bankowe wspólne lub indywidualne oraz dysponowanie zgromadzonymi na nim środkami). Sąd każdorazowo rozpatruje takie okoliczności indywidualnie – jeśli chodzi o nieruchomości, to popularnym rozwiązaniem jest sprzedaż mieszkania, domu lub działki i podział uzyskanych środków między małżonków lub przyznanie własności jednemu z nich, który „spłaci” żonę czy męża. Pieniądze zgromadzone na kontach bankowych w trakcie trwania małżeństwa – niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem – należą do obu małżonków (najczęściej sąd decyduje o podziale środków w równych częściach).

Na koniec warto dodać jeszcze kilka słów o konkubinacie – podział majątku w tym przypadku nie odbywa się zgodnie z zasadami wymienionymi powyżej, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych. Do podziału majątku w konkubinacie można natomiast zastosować inne przepisy – o bezpodstawnym wzbogaceniu się, o spółce cywilnej bądź o znoszeniu współwłasności w częściach ułamkowych (a nie, tak jak w przypadku małżeństwa – w częściach wynikających z ustanowienia wspólnoty małżeńskiej).

Artykuł Podział majątku – po rozwodzie czy przed? pochodzi z serwisu Acta Vera.